Występując w imieniu Stowarzyszenia Polskich Producentów Obrabiarek (SPPO) zrzeszającego 12 firm produkujących obrabiarki z
Występując w imieniu Stowarzyszenia Polskich Producentów Obrabiarek (SPPO) zrzeszającego 12 firm produkujących obrabiarki z terenu całego kraju, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o zapoznanie się z kwestią niezgodności prawa polskiego z prawodawstwem UE w przedmiocie niniejszej interpelacji oraz zniesienie ograniczeń w eksporcie obrabiarek będących towarami podwójnego zastosowania.
Przepisy zawarte w ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa są znacznie zaostrzone w stosunku do rozporządzenia Rady (WE) nr 1334/2000 z dnia 22 czerwca 2000 r. ustanawiającego wspólnotowy system kontroli eksportu produktów i technologii podwójnego zastosowania oraz zmieniającego i uaktualniającego je rozporządzenia Rady (WE) nr 394/2006 z dnia 27 lutego 2006 r.
Różnice w powyższych aktach prawnych spowodowały sytuację, w której polscy eksporterzy obrabiarek obowiązani są spełnić o wiele więcej warunków w celu wyeksportowania swojego towaru. W innych krajach UE wystarczy, aby klient okazał eksporterowi Oświadczenie Końcowego Użytkownika z podpisem szef firmy, w celu załączenia do wniosku o wydanie zezwolenia eksportowego. Prawodawstwo polskie w tej kwestii jest o wiele bardziej rygorystyczne. Nakazuje eksporterom posiadanie wdrożonego i certyfikowanego systemu WSK zgodnego z ISO 9000 oraz konieczność stosowania go przez okres 3 lat przed skorzystaniem z zezwolenia generalnego. Ponadto eksporterzy każdorazowo muszą uzyskać od klienta Oświadczenie Końcowego Użytkownika wraz z podpisem szefa firmy - importera - potwierdzone przez odpowiednie ministerstwa w kraju klienta, jak również polską ambasadę.
Chciałbym zwrócić uwagę również na fakt, iż ww. ustawa nie zawiera definicji ˝końcowego użytkownika˝, co w przypadku eksportu towaru do dystrybutora jest niezwykle ważne. W chwili zakupu bowiem dystrybutor nie jest w stanie określić ostatecznego konsumenta danego towaru, w związku z czym niemożliwe jest okazanie Oświadczenia Końcowego Użytkownika, potwierdzonego przez miejscowe właściwe władze dla każdego potencjalnego klienta.
Należy także zauważyć brak regulacji niezbędnych przy sporadycznym eksporcie towarów, które są następnie ponownie sprowadzane do Polski. Sytuacja taka ma miejsce podczas wystaw, pokazów i targów tychże towarów, jak również zwracania z różnych przyczyn.
Trudności w eksporcie obrabiarek powoduje również fakt nierozróżnienia pomiędzy procedurami dotyczącymi eksportu towarów wojskowych a towarów podwójnego zastosowania w ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. Brak takiego rozróżnienia powoduje, że procedura uzyskania zezwolenia generalnego, indywidualnego bądź globalnego, jest taka sama zarówno w przypadku towarów o przeznaczeniu wojskowym, jak i towarów podwójnego zastosowania. Narzuca to na ww. eksporterów obowiązek przeprowadzenia dokładnej analizy intencji końcowego użytkownika, uzyskania koncesji na obrót wyrobami i technologiami o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. Pragnę zauważyć, iż jest to niezgodne z zasadą proporcjonalności, gdyż powyższe obowiązki nie są konieczne dla prowadzenia efektywnej kontroli eksportu towarów podwójnego zastosowania. Ustawa ogranicza zasadę swobodnego przepływu i swobodnego eksportu towarów w stopniu większym, niż to jest konieczne dla osiągnięcia celów przez nią określonych.
Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. o kontroli eksportu powoduje znaczne obciążenia zarówno administracyjne, jak i finansowe dla polskich eksporterów towarów podwójnego zastosowania. Obowiązki, które na nich nakłada, są ponadto przyczyną spadku konkurencyjności wobec zagranicznych eksporterów w wyniku dodatkowych kosztów związanych z wdrożeniem i certyfikacją systemu WSK, jak również licznych rezygnacji klientów ze względu na długie i skomplikowane procedury związane z poświadczaniem dokumentów.
W związku z powyższymi okolicznościami proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Z czego wynika stosowanie w Polsce bardziej rygorystycznych przepisów w zakresie eksportu towarów podwójnego zastosowania, niż wynika to z rozporządzeń Rady nr 1334/2000 oraz 394/2006?
2. Czy zostaną podjęte działania legislacyjne w celu dostosowania polskiego ustawodawstwa w zakresie eksportu towarów podwójnego zastosowania do prawa Unii Europejskiej?
3. Czy zostanie dokładnie zdefiniowane pojęcie ˝końcowego użytkownika˝, z uwagi na ogromne znaczenie istnienia takiej definicji dla eksporterów towarów podwójnego zastosowania?
4. Czy zostaną podjęte działania legislacyjne w celu ustanowienia zasad regulujących sporadyczny eksport towarów podwójnego zastosowania?
Poseł Andrzej Biernat
Pabianice, dnia 6 lipca 2007 r.