W dotychczas obowiązującej koncepcji zagospodarowania przestrzennego kraju wskazywano elementy stabilizujące, w tym ośrodki równoważenia
W dotychczas obowiązującej koncepcji zagospodarowania przestrzennego kraju wskazywano elementy stabilizujące, w tym ośrodki równoważenia wzrostu. Wyróżniono kilka ich kategorii, m.in. - miasta o znaczeniu europejskim, ośrodki równoważenia wzrostu o znaczeniu krajowym, ponadregionalnym i regionalnym.
Wydaje się zasadne, by kategoryzacja ośrodków odbywała się na podstawie jasno określonych, obiektywnych kryteriów. O randze ośrodka powinno decydować przede wszystkim jego znaczenie w krajowej sieci osadniczej - tj. wielkość miasta i zasięg jego zaplecza regionalnego. Jako słuszny jawi się w tym wypadku postulat jednakowego traktowania ośrodków o zbliżonym potencjale. Odstępstwo od niniejszej zasady wymaga rzetelnego uzasadnienia merytorycznego. Niestety odnoszę wrażenie, że w dotychczas obowiązującej koncepcji postulaty te nie zostały uwzględnione.
Gorzów Wielkopolski i Zielona Góra oraz Koszalin i Słupsk to pary miast porównywalnych ze sobą. Miejscowości te posiadają zbliżony potencjał ludnościowy i pełnią podobne funkcje w regionach. Jednak Koszalin i Zielona Góra uzyskały w pierwotnej wersji koncepcji wyższe kategorie niż - odpowiednio - Słupsk i Gorzów. Ewentualny argument o potrzebie kreowania tylko jednego ośrodka regionalnego nie jest tutaj trafny, zważywszy, iż Bydgoszcz i Toruń, choć leżą znacznie bliżej siebie, zostały potraktowane jednakowo.
Radom pod względem rozmiaru zaplecza regionalnego nie różni się od Częstochowy, Kielc, Opola i Zielonej Góry. Wielkością odpowiada Częstochowie i Kielcom, zaś Opole i Zieloną Górę przewyższa dwukrotnie. Jednak Częstochowa, Kielce, Opole i Zielona Góra zostały wskazane jako ośrodki równoważenia rozwoju o znaczeniu krajowym, natomiast Radom został zakwalifikowany o klasę niżej.
W mojej ocenie utrzymywanie tego rodzaju niekonsekwencji nie służy dobrze zrównoważonemu rozwojowi kraju, a ponadto sprzyja podtrzymywaniu antagonizmów między konkurencyjnymi ośrodkami. Nowelizacja koncepcji zagospodarowania przestrzennego kraju to okazja do zmiany tego stanu rzeczy.
Zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
- Jaki jest postęp prac nad nową koncepcją zagospodarowania przestrzennego kraju?
- Czy utrzymany zostaje obecny podział na kategorie ośrodków równoważenia rozwoju?
- Według jakich kryteriów wyznaczone będą ośrodki poszczególnych kategorii?
- Jakie kategorie przewiduje się dla następujących miast: Bielsko-Biała, Częstochowa, Elbląg, Gorzów Wielkopolski, Kielce, Koszalin, Radom, Olsztyn, Opole, Słupsk, Zielona Góra? Jeśli występuje między nimi zróżnicowanie kategorii - proszę o uzasadnienie.
Z poważaniem
Poseł Marzena Wróbel
Radom, dnia 31 maja 2007 r.