Szanowny Panie Ministrze! Do głównych zadań procesu edukacji z języka polskiego w szkołach podstawowych
Szanowny Panie Ministrze! Do głównych zadań procesu edukacji z języka polskiego w szkołach podstawowych należą: wprowadzenie młodzieży w kanon literatury ojczystej oraz światowej, wyrobienie umiejętności krytycznej lektury i wrażliwości na estetykę dzieła literackiego oraz zachęta do samodzielnego zabrania głosu w dyskusji na temat głównych dylematów moralnych i kulturowych poszczególnych epok. W związku z zaproponowanym przez MEN nowym kanonem lektur, zwracam się do pana ministra z następującymi pytaniami:
I. Na czyjej opinii opiera się nowa propozycja kanonu? Kto był w tej sprawie konsultowany? Kto dokładnie wchodzi w skład grupy ekspertów, która rzekomo brała udział w przygotowaniu listy? Czy istnieje lista ministerialnych ekspertów w dziedzinie języka polskiego i kto na tej liście się znajduje? Z kim w przyszłości będą konsultowane sprawy tak ważne, jak kanon lektur szkolnych?
II. Na jakiej podstawie na liście lektor obowiązkowych znalazł się Jan Dobraczyński, postać w literaturze polskiej drugorzędna, a nie znaleźli się m.in. Witold Gombrowicz i Stanisław Ignacy Witkiewicz? Jakimi kryteriami i wartościami kierowało się ministerstwo dobierając kanon lektur?
III. Czy pan minister uważa, że kanon lektur zbudowany w całości z lektur o przesłaniu narodowo-katolickim nie wytwarza fałszywego wrażenia jedności ideowej polskiej literatury, która w istocie mieściła w sobie wiele poglądów religijnych, moralnych, filozoficznych? Czy intencją pana ministra jest stworzenie jednostronnej wizji historii kultury?
IV. Czy uważa pan, że polska młodzież o najbardziej znanych w świecie utworach polskiej literatury - twórczości Witolda Gombrowicza, Josepha Conrada i dramatach Witkacego - powinna dowiadywać się nie ze szkoły, ale od kolegów z zagranicy, gdzie dzieła te cieszą się dużą popularności?
V. Czy pan minister chce wychowywać dojrzałych obywateli Unii Europejskiej bez znajomości dzieł Goethego, Kafki i Dostojewskiego - dzieł fundujących kulturę europejską? Czy w pana intencjach znajduje się również troska o przekazanie młodzieży dorobku kultury europejskiej?
VI. Który z ekspertów poinformował pana ministra o tym, że autorem ˝Obrony Sokratesa˝ jest Arystoteles? Czy nie uważa pan, że tego rodzaju pomyłka podważa kompetencje jej autora do współtworzenia listy lektur dla polskiej młodzieży, co jest zajęciem merytorycznie trudnym, wymagającym kompetencji i odpowiedzialności?
VII. Czy pan minister zechce upublicznić swój obraz kultury polskiej i europejskiej tak, byśmy mogli zrozumieć cel i sens ingerencji MEN w programy szkolne, a w szczególności programy z dziedziny humanistycznej?
Poseł Paweł Śpiewak
Warszawa, dnia 1 czerwca 2007 r.