Szanowny Panie Ministrze! Związek Gmin rzeki Czerwona Woda zwrócił się do nas z prośbą
Szanowny Panie Ministrze! Związek Gmin rzeki Czerwona Woda zwrócił się do nas z prośbą o poparcie dla projektu ˝Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej gmin leżących w zlewni rzeki Czerwona Woda˝ w sprawie umieszczenia go w Indykatywnym Wykazie Indywidualnych Projektów Dużych dla Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝.
Ponieważ dotychczasowe zasady programowania Funduszu Spójności na lata 2004-2006 preferowały duże aglomeracje, małe gminy za zgodą władz centralnych łączyły się w związku i stowarzyszenia. W tym przypadku trzy gminy: Sulików, Platerówka i część gminy wiejskiej Zgorzelec, powołały SUPLAZ spółkę z o.o., którą wyznaczono do roli beneficjenta dla projektu. Z poprzedniego okresu programowania, z uwagi na wyczerpanie środków finansowych, pozostało niezałatwionych łącznie 89 projektów, na Dolnym Śląsku - 5. Nowy Program Operacyjny ˝Infrastruktura i środowisko NSRO 2007-2013˝ wprowadzał możliwość realizacji zadań mniejszych w ramach tzw. grupy projektów.
W praktyce oznaczało to, że małe projekty (aglomeracje 2-15 tys. RLM) miały być grupowane wstępnie przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, które po skompletowaniu grupy powyżej 15 tys. RLM miały wypełnić wniosek aplikacyjny i w imieniu tych gmin składać go do ministra środowiska. System ten umożliwił całkowicie realizację tzw. Listy 89 ze środków Funduszu Spójności, odciążając tym samym regionalne programy operacyjne. Niestety, w przyjętej przez rząd RP w listopadzie 2006 r. ostatecznej wersji Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝ nie znalazł się zapis o możliwości finansowania ze środków tego programu aglomeracji o wielkości poniżej 15 tys. RLM. Oznacza to, że gminy Sulików, Platerówka i część gminy wiejskiej Zgorzelec, które - mając na uwadze wymogi obecnego Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko 2007-2013˝ - nie mogą kontynuować przygotowań do realizacji zadań w ramach Funduszu Spójności ze względu na wielkość aglomeracji.
Projekty aglomeracji o wielkości poniżej 15 tys. RLM powinny aplikować o środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach właściwych regionalnych programów operacyjnych, jednak bardzo małe w stosunku do skali potrzeb środki finansowe na lata 2007-2013 uniemożliwiają praktycznie dofinansowanie wszystkich kluczowych zadań z zakresu gospodarki wodno-ściekowej w aglomeracjach od 2 tys. do 15 tys. RLM, które powinny być zrealizowane do roku 2015.
Przygotowanie dokumentacji potrzebnej do realizacji zadań pochłonęłoby duże nakłady finansowe. Poza tym gminom, które nie uporządkują gospodarki wodno-ściekowej do 2015 r., grożą kary, za które zapłacą samorządy. Zgorzelecki Związek Gmin nie jest jedynym związkiem gmin, które - starając się o dofinansowanie - znalazły się w takiej sytuacji. Zakończenie realizacji zadań rozpoczętych w poprzednim okresie programowania pozwoliłoby uniknąć marnotrawstwa środków publicznych wydanych na opracowanie dokumentacji i pozwoleń na budowę, które mają swój okres ważności.
Pragniemy również podkreślić, iż program uporządkowania zlewni rzeki Czerwona Woda powstał już w połowie lat 90. Zanieczyszczone wody tej właśnie rzeki w sposób ewidentny wpływają na poziom zanieczyszczenia wód rzeki granicznej, Nysy Łużyckiej.
W tej sprawie interweniowała strona niemiecka w ramach Polsko-Niemieckiej Komisji ds. Współpracy na Wodach Granicznych, podnosząc wielokrotnie fakt, iż negatywny wpływ Czerwonej Wody uniemożliwia praktycznie wykorzystywanie zasobów Nysy Łużyckiej do celów komunalnych. Z pieniędzy Unii Europejskiej w ramach Programu ˝Czarny Trójkąt˝ wykonano również pierwszy Master Plan, który pokazywał różne możliwości rozwiązania tego problemu. Jest to zatem problem nie tylko regionalny, ale również międzynarodowy, i jako taki powinien być rozpatrywany. Pragniemy podkreślić, że projekt dotyczący zlewni rzeki Czerwona Woda jest szczególnie wartościowy ze względu na fakt, iż efekty inwestycji mają transgraniczne oddziaływanie.
Przedkładając powyższą interpelację, prosimy o odpowiedź na pytanie: Jaka jest możliwość umieszczenia projektów szczególnie zaawansowanych w swojej realizacji, w tym projektu ˝Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej gmin leżących w zlewni rzeki Czerwona Woda˝, w Indykatywnym Wykazie Indywidualnych Projektów Dużych dla Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝?
Posłanki Marzena Machałek
i Elżbieta Witek
Kamienna Góra, dnia 18 maja 2007 r.