Szanowny Panie Ministrze! Pragnę poinformować, że Lubuska Izba Rolnicza przesłała do mojego biura poselskiego
Szanowny Panie Ministrze! Pragnę poinformować, że Lubuska Izba Rolnicza przesłała do mojego biura poselskiego swoje uwagi i propozycje do ww. ustawy, które pozwalam sobie Panu Ministrowi przedstawić do wykorzystania.
Art. 5 ust. 1 pkt 2 - nie zmieniać dotychczasowego zapisu określającego powierzchnię gospodarstwa rodzinnego na 300 ha. Uwzględnić wprowadzenie regionalizacji wojewódzkiej.
Art. 6 pkt 1 - jw. pozostawić zapis o łącznej powierzchni 300 ha użytków rolnych.
Uzasadnienie: Przyjęte w ustawie dotychczasowe normy górnej wielkości gospodarstw rodzinnych zostały powszechnie przyjęte i zaakceptowane. Wielkość ta jest optymalna dla wykorzystania techniki rolniczej oraz stwarza szanse ekonomiczne utrzymania gospodarstwa rolnego w warunkach globalizacji rynku rolnego i rosnących kosztów produkcji w perspektywie najbliższych dziesięcioleci. Ewentualne zmiany na poziomie regionalnym wynikające z wielkości zasobów ziemi ppgr oraz potencjału produkcyjnego gruntów pozostawić w gestii samorządów wojewódzkich.
Uwagi dotyczą zmian w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128, z późn. zm.):
Art. 23 - zgoda na częściowe uchylenie dotyczące ust. 1 i 2 (dotyczy gwarancji i poręczeń Agencji); natomiast pozostałe zapisy, tj. art. 23a ust. 1, 2 pozostawić w całości.
Uzasadnienie: Art. 23a ust. 1 legitymizuje dzierżawców i nabywców mienia Skarbu Państwa do ubiegania się o odroczenie, rozłożenie na raty lub umorzenie w części lub całości zapłaty, jeżeli przemawiają za tym ważne względy gospodarcze, społeczne lub losowe, a art. 23a ust. 2 określa w drodze rozporządzenia ministra do spraw rolnictwa i rozwoju wsi szczegółowe przesłanki odroczenia, rozłożenia na raty oraz umorzenia należności. Uchylenie tych artykułów pozbawia dzierżawców i nabywców mienia możliwości prawnych ubiegania się o ulgi przy wystąpieniu klęsk żywiołowych lub losowych. Pozbawienie dzierżawców i nabywców mienia możliwości uzyskania ulg przy stratach powodowanych klęskami żywiołowymi przyczyni się do upadłości ich gospodarstw.
Art. 28a ust. 1 - odrzucić proponowany przepis ograniczający sprzedaż do 300 ha i pozostawić dotychczasowy, tj. 500 ha.
Uzasadnienie: Proponowana zmiana jest kolejnym po roku 2003 ograniczeniem uprawnień dotychczasowych dzierżawców Agencji w zakresie nabycia gruntów z prawem pierwszeństwa i dyskryminuje dotychczasowych długoletnich dzierżawców, którzy przejęli gospodarstwa zorganizowane wraz z załogami oraz majątkiem obrotowym, za który zapłacono Agencji po cenach rynkowych. Wykup majątku obrotowego i ruchomych środków trwałych, którego wartość przeliczono w latach 1992-1995 na cenę pszenicy, spowodował podwojenie, a w niektórych okresach potrojenie cen zakupu. W rezultacie dzierżawcy wpadli w pułapkę zadłużenia - przyczynę licznych upadłości i zadłużenia uniemożliwiającego zakup nieruchomości. Poza tym dzierżawcy przy wykupie użytków rolnych zobowiązani są do wykupu zabudowań i infrastruktury, tworzą miejsca pracy, a często są jedynymi pracodawcami w rejonach swoich gospodarstw. Zrównanie uprawnień w nabywaniu gruntów rolnych stoi w ostrej sprzeczności z deklaracjami Agencji z początków prywatyzacji ppgr i poszanowaniem praw dzierżawców w zakresie pierwszeństwa nabycia dzierżawionych gruntów. Problemem, który powinien zostać załatwiony w ustawie, jest sprzedaż gruntów leżących odłogiem o marginalnej wartości rolniczej, które należy sprzedać nabywcom poza ustalonymi w ustawie limitami nabycia. Decyzja o sprzedaży powinna być pozostawiona samorządom wojewódzkim.
Art. 29 - odrzucić projektowany ust. 3d ograniczający wielkość nabywanych w przetargach gruntów do łącznej powierzchni dwukrotnej średniej powierzchni gospodarstwa indywidualnego w województwie.
Zapis tego typu uniemożliwia między innymi nabywanie gruntów rolniczych o marginalnej wartości leżących od lat odłogiem rolnikom chętnym do ich zagospodarowania. Ewentualne ustalenia regionalne w tym zakresie pozostawić decyzjom samorządu wojewódzkiego.
Art. 31 ust. 2 - odrzucić ograniczenie sprzedaży rzetelnej nabytych z zasobu gruntów włącznie do gospodarstw rodzinnych - warunki nabycia powinny być jednakowe dla wszystkich nabywców.
Art. 31 ust. 4 - dotyczący zmiany dotychczasowego oprocentowania przy rozłożeniu na raty, rozszerzyć na umowy już realizowane.
Uzasadnienie: Art. 31 ust. 2, wprowadzając ograniczenie sprzedaży ratalnej gruntów rolnych z zasobu wyłącznie dla gospodarstw rodzinnych, jest kolejną dyskryminacją dzierżawców dzierżaw zorganizowanych, którzy przy nabywaniu dzierżawionych gruntów zobowiązani są do nabycia ośrodka gospodarczego. Wysoka cena gruntów z budynkami oraz przyszłe nakłady modernizacyjne w tych budynkach wymagają priorytetu w udzielaniu ulg w ich nabyciu, tym bardziej, że koszty nabycia nie są rekompensowane dopłatami. Art. 31 ust. 4 - wnioskuje się o rozszerzenie nowego oprocentowania, o ile będzie ono korzystniejsze również do umów wcześniejszych. Nowe oprocentowanie zastosowane do umów w trakcie realizacji dotyczyłoby niespłaconej części zadłużenia.
Dodatkowo wnioskuje się o dokonanie zmian w art. 39a ust. 4 dotyczącym ustalenia należności z tytułu czynszu z równowartości pieniężnej średniej krajowej ceny skupu pszenicy na cenę skupu interwencyjnego Unii lub wprowadzenia innych zapisów ograniczających wzrost cen rozliczeniowych.
Uzasadnienie: Cena skupu pszenicy jest skorelowana z jej niedoborem na rynku. W warunkach Polski występują skokowe wzrosty ceny w następstwie klęsk żywiołowych. W takim układzie obowiązujący system rozliczenia za wzrostem cen pszenicy na rynku generuje wzrosty zobowiązań na rzecz Agencji. Wzrosty czynszu z tego powodu wynoszą w niektórych latach powyżej 60%, licząc porównywalne półrocza rozliczeniowe. Na przestrzeni po roku 1992 kilkakrotnie takie zdarzenia wywołane nieuzasadnionym wzrostem rat wystąpiły, powodując kryzysy ekonomiczne gospodarstw dzierżawców prowadzące do upadłości. Kolejny wzrost zobowiązań wystąpi przy płatnościach za 2007 r., w którym wzrost czynszu w porównaniu do roku 2006 wyniesie dla I półrocza 36%, a dla II półrocza około 60%.
Obowiązujące zasady rozliczeń zagrażają stabilności wszystkich gospodarstw dzierżawiących grunty Skarbu Państwa, najmocniej jednak gospodarstw na ziemiach słabych, szczególnie podatnych na suszę, których w Polsce jest najwięcej. Biorąc pod uwagę, że sytuacja powoduje u dzierżawców rażące straty wywołane nadmiernymi nieuzasadnionymi świadczeniami, które zgodnie z art. 357 kwalifikują się jako naruszenie zasad współżycia społecznego, wnosimy o załatwienie tego problemu przy aktualnej nowelizacji ustawy.
Ustosunkowując się do głównego problemu nowelizacji ustawy, jakim jest poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych, to projektowane zwiększenie powierzchni gospodarstw kilku- lub kilkunasto hektarowych nie rozwiąże problemu. W perspektywie najbliższego dziesięciolecia gospodarstwa o takiej powierzchni, zajmujące się produkcją podstawową, nie zapewniają bytu swoim właścicielom.
Przyszłość należy do gospodarstw dużych, ich limit powierzchniowy jest trudny na dziś do ustalenia, gdyż zdecydują o tym przyszłe warunki ekonomiczne, jednak na potrzeby doraźnej polityki nie należy dzisiaj nakładać ograniczeń w ich rozwoju.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra o informację, czy Pana resort zajmuje się powyższym problemem oraz czy w najbliższym czasie przewiduje Pan inicjatywę ustawodawczą rządu w zakresie zmian ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz zamianie niektórych innych ustaw?
Biorąc powyższe pod uwagę, zwracam się z prośbą o ustosunkowanie się do opisanego problemu i podjęcie stosownych działań zmierzających do ich rozwiązania.
Za pozytywne załatwienie mojej interpelacji z góry dziękuję.
Z poważaniem
Poseł Jan Kochanowski
Gorzów Wielkopolski, dnia 15 maja 2007 r.