Szanowny Panie Ministrze! Rozporządzenie nr 1698/2005 Rady Europy dotyczy wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez
Szanowny Panie Ministrze! Rozporządzenie nr 1698/2005 Rady Europy dotyczy wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Dokument zawiera strategiczne wytyczne Wspólnoty w ramach rozwoju obszarów wiejskich, był podstawą do przygotowania we wszystkich państwach członkowskich krajowych dokumentów, czyli: Krajowego Planu Strategicznego Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (dotyczącego priorytetów działań) oraz Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (dotyczącego sposobów wdrożenia strategii rozwoju obszarów wiejskich).
EFRROW zgrupowane są w czterech osiach działania: poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego, poprawa środowiska naturalnego i terenów wiejskich, jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej, a także inicjatywy LEADER (wsparcie finansowe oddolnych inicjatyw prowadzących do tworzenia tzw. lokalnych grup działania LGD i wdrażania przez te grupy zintegrowanych strategii rozwoju obszarów wiejskich).
W praktyce realizacja działań tzw. Osi I dotyczy upowszechniania wiedzy i poprawę potencjału ludzkiego oraz przeznaczenia środków na restrukturyzację i rozwój kapitału rzeczowego, wspierania innowacji, jak również poprawy jakości produkcji i produktów rolnych przez kształcenie zawodowe i działania informacyjne. Ponadto dotyczy tworzenia i korzystania z usług doradczych w zakresie leśnictwa. Dodatkowo dotyczy podwyższania wartości gospodarczej lasów - wsparcie dotyczy lasów z planami urządzenia dla gospodarstw leśnych o wielkości określonej przez państwa członkowskie w ich programach.
Kolejne możliwości korzystania z pomocy unijnej dotyczą tzw. zwiększenia wartości dodanej produktów leśnych. Wsparcie ogranicza się do ogólnej poprawy wyników ekonomicznych tzw. mikroprzedsiębiorstw (zatrudniających do 10 pracowników, z obrotem rocznym do 2 milionów euro). Wykluczono przetwarzanie lub obrót produktami leśnymi i pominięto możliwości sektora usług leśnych działających na obszarach wiejskich. Na wsparcie UE może liczyć współpraca na rzecz rozwoju nowych produktów, procesów i technologii w sektorze leśnym oraz ulepszanie i rozwijanie infrastruktury leśnej.
W Osi I zrezygnowano ze wsparcia dotyczącego działań na rzecz podwyższenia wartości gospodarczej lasów. Bez znaczenia pozostał fakt, że powszechnie znana jest słaba kondycja zdrowotna i uboga bioróżnorodność lasów prywatnych.
Pomoc unijna określona w Osi II programu dotyczy zrównoważonego użytkowania gruntów leśnych. Pomoc otrzymają po raz pierwszy zalesiający grunty rolne z pominięciem rolników korzystających z wcześniejszych emerytur i sadzenia drzew przeznaczonych na choinki świąteczne.
Wsparcie unijne na działania w celu zachowania warunków przyrodniczych na obszarach Natura 2000 udzielane jest właścicielom lasów lub ich stowarzyszeniom. Rocznie przydziela się od 40-200 euro na hektar powierzchni leśnej.
Podkreślić należy, że kolejną możliwością pomocy są tzw. płatności leśno-środowiskowe obejmujące dodatkowe koszty oraz utratę dochodów wynikających z podjętego zobowiązania.
Pomoc można otrzymać na przywrócenie potencjału leśnego w lasach zniszczonych w wyniku klęsk żywiołowych oraz podejmowanie działań zapobiegawczych przeciwko tym zjawiskom. Właściciele lasów mogą też liczyć na pomoc na inwestycje nieprodukcyjne.
Z działań realizowanych w latach 2007-2013 na szczególną uwagę zasługują przedsięwzięcia związane z dalszym wzrostem lesistości, dbałość o szybką i skuteczną likwidację skutków klęsk żywiołowych oraz potencjalne możliwości wsparcia sektora usług leśnych, a także przetwórstwa płodów runa leśnego.
Ubolewać należy na brak pomocy właścicielom przy powiększaniu wartości gospodarczej lasów. Zrezygnowano z możliwości zwiększenia wartości dodanej podstawowego produktu gospodarki leśnej oraz nie uwzględniono płatności leśno-środowiskowych powiązanych ze wsparciem na rzecz inwestycji nieprodukcyjnych. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich nie uwzględnił potencjalnych możliwości gospodarki leśnej w aktywizowaniu wsi, tworzeniu nowych miejsc pracy oraz wzrostu udziału obszarów rolnych w produkcie krajowym brutto (PKB).
Do sukcesu w maksymalnym wykorzystaniu unijnego wsparcia może przyczynić się działalność informacyjno-edukacyjna, którą organizować będą organa nadzorujące lasy prywatne oraz organa samorządowe i jednostki administracji państwowej. Winny to być działania priorytetowe, które tylko wówczas znacząco wpłyną na wsparcie gospodarki leśnej w lasach prywatnych w latach 2007-2013 oraz pomogą efektywnie wykorzystać 17 217 milionów euro przeznaczonych w ramach pomocy unijnej.
Mając powyższe na uwadze, kieruję do Pana Ministra następujące pytania:
1. Jaka pomoc planowana jest dla właścicieli lasów w celu powiększenia ich wartości gospodarczej?
2. Czy są szanse na uwzględnienie gospodarki leśnej w programie ROW?
Z poważaniem
Poseł Sandra Lewandowska
Warszawa, dnia 22 maja 2007 r.