Szanowna Pani Minister! Prosimy o udzielenie informacji w sprawie wymogów, jakie muszą spełniać zbiorniki
Szanowna Pani Minister! Prosimy o udzielenie informacji w sprawie wymogów, jakie muszą spełniać zbiorniki magazynowe w składzie podatkowym przeznaczone na gaz propan-butan do celów grzewczych.
Problematyka prawna składów podatkowych uregulowana jest przede wszystkim w art. 2 pkt 12 oraz art. 30-36 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.; dalej: u.p.a.), a także w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych z art. 30 ust. 5, art. 31 ust. 3 i art. 36 ust. 7 u.p.a., tj. w rozporządzeniach Ministra Finansów:
1) z dnia 1 marca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia składów podatkowych (Dz. U. Nr 35, poz. 311 ze zm.; dalej: r.w.s.p.),
2) z dnia 1 marca 2004 r. w sprawie zezwoleń na prowadzenie składu podatkowego, działalności jako zarejestrowany handlowiec oraz niezarejestrowany handlowiec, a także na wykonywanie czynności w charakterze przedstawiciela podatkowego (Dz. U. Nr 34, poz. 312 ze zm.),
3) z dnia 19 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentacji związanej z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych zharmonizowanych (Dz. U. Nr 81, poz. 744 ze zm.).
Do podmiotów prowadzących składy podatkowe zastosowanie mają również przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonywania szczególnego nadzoru podatkowego (Dz. U. Nr 65, poz. 598 ze zm.,; dalej r.w.s.n.p.).
Ustawa p.a. definiuje skład podatkowy jako miejsce określone w zezwoleniu na prowadzenie tego składu, podlegające szczególnemu nadzorowi podatkowemu, w którym wyroby akcyzowe zharmonizowane są objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy i mogą być poddane czynnościom zgodnie z ustalonymi warunkami (por. art. 2 pkt 12 u.p.a.).
Do wyrobów akcyzowych zharmonizowanych zalicza się m.in. produkty rafinacji ropy naftowej, zaliczane do grupy 23.20 PKWiU, a wśród nich - obok paliw silnikowych, olejów opałowych i napędowych, olejów smarowych - propan i butan skroplone (PKWiU 23.20.21). Tym samym produkty te mogą być przedmiotem działalności prowadzonej w składzie podatkowym (por. art. 30 ust. 1 u.p.a.).
Prowadzenie składu podatkowego wymaga zezwolenia (por. art. 30 ust. 3 u.p.a.), które wydaje właściwy miejscowo naczelnik urzędu celnego na pisemny wniosek podmiotu zainteresowanego (por. art. 32 ust. 1 u.p.a.), po spełnieniu przez tego ostatniego warunków wynikających z art. 31 ust. 1 i 2 u.p.a.
Ustawa p.a. określa jedynie ogólne kryteria, które musi spełnić podmiot ubiegający się o wydanie zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego, pozostawiając określenie rozwiązań szczegółowych w zakresie warunków prowadzenia składu w gestii ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Obecnie zawarte są one w r.w.s.p.
W § 2 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia postanowiono, że miejsce magazynowania wyrobów w składzie podatkowym powinno spełniać warunki zapewniające nienaruszalność i tożsamość znajdujących się w nim wyrobów oraz warunki techniczne zapewniające możliwość wykonywania szczególnego nadzoru podatkowego, zaś w jego § 2 ust. 2 zdefiniowano miejsce magazynowania niektórych z produktów akcyzowych zharmonizowanych - paliw silnikowych oraz olejów opałowych - uznając za nie zbiorniki naziemne i podziemne, podlegające prawnej kontroli metrologicznej, przy czym rozporządzeniem z dnia 12 grudnia 2005 r. umożliwiono - do 31 grudnia 2007 r. - magazynowanie tych wyrobów w zbiornikach, które nie posiadają dowodów legalizacji, pod warunkiem, że były one wprowadzone do użytkowania przed 1 maja 2004 r.
Jak wynika z treści § 2 ust. 2 r.w.s.p., przepis ten dotyczy paliw silnikowych i olejów opałowych. Rozporządzenie nie definiuje obu tych pojęć, a więc należy je przyjąć według klasyfikacji zastosowanej w u.p.a., tj. wynikającej z PKWiU, która paliwa silnikowe i oleje opałowe zalicza do produktów rafinacji ropy naftowej (PKWiU 23.2). Do tej samej klasy zalicza się również gazy (z wyłączeniem gazu ziemnego), w tym propan i butan skroplone, z tym że paliwa silnikowe i oleje opałowe oraz gazy stanowią w tej klasie dwie odrębne kategorie, odpowiednio - 23.20.1 i 23.20.2. Tym samym należy uznać, że wymóg wynikający z § 2 ust. 2 r.w.s.p., na który powołują się autorzy pisma skierowanego do Pani, nie ma zastosowania do gazu płynnego LPG jako mieszaniny lekkich węglowodorów, utrzymanej w stanie ciekłym pod zwiększonym ciśnieniem, wykorzystywanej jako paliwo napędowe lub do celów grzewczych (PKWiU 23.20.21-20). Wymóg ten ma zastosowanie tylko do olejów silnikowych oraz olejów opałowych, co pośrednio potwierdza również treść § 2 ust. 2a r.w.s.p., który określając dla miejsca magazynowania wyrobów w składzie podatkowym warunki gwarantujące nienaruszalność i tożsamość magazynowanych wyrobów, wyraźnie odróżnia paliwa silnikowe, oleje opałowe i gaz.
Przy interpretowaniu prawa należy zakładać, poza sytuacjami wyjątkowymi, racjonalność normodawcy, która ma swój wyraz w zachowaniu dyscypliny językowej, co przejawia się używaniem tych samych terminów na oznaczenie tych samych zjawisk. Nie sposób więc uznać, że termin paliwo silnikowe użyty w § 2 ust. 2a r.w.s.p. ogranicza się do benzyn i innych produktów rafinacji ropy naftowej sklasyfikowanych w kategorii 23.20.1. PKWiU, zaś ten sam termin użyty w § 2 ust. 2 r.w.s.p. zawiera w sobie gaz do napędu silników.
Żaden z przepisów r.w.s.p. nie uprawnia do sformułowania takiego stwierdzenia.
Zauważyć również należy, że ograniczenie wymogu magazynowania produktów akcyzowych w zbiornikach (naziemnych i podziemnych) podlegających prawnej kontroli metrologicznej do paliw silnikowych i olejów opałowych koresponduje z przepisami ustawy z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441 ze zm.; dalej: u.p.m.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 30 marca 2005 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz. U. Nr 74, poz. 653; dalej: r.w.p.m.).
Ustawa p.m. stanowi w art. 8 ust. 1, że prawnej kontroli metrologicznej, a więc działaniom zmierzającym do wykazania, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania określone we właściwych przepisach (por. art. 4 pkt 9 u.p.m.), podlegają przyrządy pomiarowe, tj. urządzenia, układy pomiarowe lub ich elementy, przeznaczone do wykonywania pomiarów samodzielnie lub w połączeniu z jednym lub wieloma urządzeniami dodatkowymi (por. art. 4 pkt 9 u.p.m.), stosowane: a) w ochronie zdrowia, życia i środowiska, b) w ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego, c) w ochronie praw konsumenta, d) przy pobieraniu opłat, podatków i innych należności budżetowych oraz ustalaniu opustów, kar umownych, wynagrodzeń i odszkodowań, a także przy pobieraniu i ustalaniu podobnych należności i świadczeń, e) przy dokonywaniu kontroli celnej, f) w obrocie (por. art. 8 ust. 1 u.p.m.).
Rodzaje przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej określa r.w.p.m., które zalicza do nich m.in.: instalacje pomiarowe do gazu ciekłego propan-butan o maksymalnym strumieniu objętości nie większym niż 1.000 dcm3/min (§ 1 pkt 8 lit. a r.w.p.m.), odmierzacze gazu ciekłego propan-butan (§ 1 pkt 9 lit. b r.w.p.m.), odmierzacze paliw ciekłych innych niż gazy ciekłe (§ 1 pkt 9 lit. a r.w.p.m.), pojemniki przeznaczone do pomiaru i sprawdzania objętości cieczy (§ 1 pkt 11 r.w.p.m.), zbiorniki pomiarowe do cieczy (§ 1 pkt 12 r.w.p.m.).
Według przepisów r.w.p.m. nie podlegają prawnej kontroli metrologicznej zbiorniki do przechowywania gazu, a jedynie zbiorniki do przechowywania cieczy. Dlatego powołanie się przez naczelnika urzędu celnego w decyzji odmawiającej wydania zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego na treść § 2 ust. 2 r.w.p.m. jest w odniesieniu do gazu naszym zdaniem niezrozumiałe.
Z przepisów u.p.m. oraz r.w.p.m. wynika jasno, że istnieje podział na zbiorniki podlegające kontroli metrologicznej i takie, które takiej kontroli nie podlegają. Przepisy podatkowe podziału tego powinny przestrzegać i w zasadzie przestrzegają. Natomiast wątpliwości może budzić samo stosowanie przepisów. Otóż referaty szczególnego nadzoru podatkowego urzędów celnych odmawiają wydania zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego, jeżeli zbiorniki na gaz nie posiadają urządzeń pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej. Powołują się przy tym na § 2 pkt 2 wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 marca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia składów podatkowych. Obecnie nikt w Polsce nie produkuje takich zbiorników magazynowych (ciśnieniowych) do gazu propan-butan i nie ma podmiotów, które podjęłyby się dostosowania istniejących zbiorników do wymogów określonych w ww. rozporządzeniu.
W związku z powyższą sprzecznością pomiędzy przepisami podatkowymi a sposobem ich stosowania przez urzędy celne prosimy o przedstawienie stanowiska Pani Minister w sprawie interpretacji omawianych przepisów. Obecny stan powoduje, że uruchomienie nowych składów podatkowych z gazem propan-butan jest niewykonalne, co z pewnością nie było intencją normodawcy.
Z poważaniem
Posłanki Ewa Wolak
i Jadwiga Zakrzewska
Warszawa, dnia 23 kwietnia 2007 r.